architektura, wnętrz, obiektów, handlowych

Definicja: dobre warunki widzenia, lecz są służące w szerszym aspekcie słownik.

Czy przydatne?

Co znaczy Architektura wnętrz obiektów handlowych

Słownik: Światło i kolor budują atmosferę sklepu, są czynnikami współtworzącymi filozofię marketingową. Spełniają już nie tylko funkcję użytkową, tworząc dobre warunki widzenia, lecz są służące w szerszym aspekcie.
Definicja:


Światło i kolor budują atmosferę sklepu, są czynnikami współtworzącymi filozofię marketingową. Spełniają już nie tylko funkcję użytkową, tworząc dobre warunki widzenia, lecz są służące w szerszym aspekcie. Zarówno oświetlenie, jak i barwy, decydują o odbiorze wizualnym, oddziałują na decyzję zakupu, wpływają na optyczną zmianę proporcji, kształtu i wizerunku przedmiotu. Umiejętnie wykorzystane decydują o sukcesie handlowym salonu sprzedaży, zapraszając klientów do środka, zachęcają do zakupów.

zwykle częścią składową oświetlenia sklepów jest światło dzienne, docierające do wnętrza poprzez witrynę. Projekt oświetlenia powinien przewidywać zmianę warunków świetlnych wspólnie z porą dnia, by udział natężenia światła sztucznego zwiększał się, stosunkowo zmniejszania składowej dziennego. Sytuując stanowisko obsługi, nie należy ustawiać go przodem do okna, światło dzienne powinno padać na blat roboczy z boku, najlepiej z prawej strony.
Każdy przedmiot handlowy należy traktować indywidualnie, w zależności od asortymentu towarów i standardu. Od projektanta zależy, czy wpływ wnętrza sklepu na klientów będzie pozytywne. Kreując przestrzeń należy zajmować się nie tylko estetyką, lecz zastosować wiedzę z zakresu technicznych możliwości różnego rodzaju opraw i źródeł światła. Idealne efekty osiąga się przy ścisłej współpracy klienta i architekta wnętrz.
Sklep jest autonomiczną częścią przestrzeni, w której funkcjonuje. Jego wizerunek powinien być tak wkomponowany w otaczającą rzeczywistość, by wnętrze zachowując swój własny charakter, harmonizowało z ulicą, przestrzenią miejską, czy z pasażem handlowym.
Projektując oświetlenie we wnętrzu sklepowym należy zastanowić się, jaką grupę będą stanowić nasi klienci, by towar zwracał ich uwagę i wyglądał atrakcyjnie. Inaczej należy dobrać oświetlenie dla klientów młodych, a inaczej dla starszych, dla których oświetlenie powinno być mocniejsze.
Oświetleniem możemy wyróżnić ekipy towarów, znajdujących się na promocji albo te, na które chcemy z różnych powodów zwrócić uwagę klienta. W dobrze oświetlonym sklepie, produkty sprzedają się łatwiej, wzbudzają większe zainteresowanie. O walorach źródeł światła, służących w obiektach handlowych, decydują w pierwszej kolejności właściwości świetlne. Forma opraw powinna być prosta, nie angażująca uwagi klienta.
Dobrze zaprojektowane oświetlenie, wywiera również pozytywne wpływ na personel, zwiększając efektywność działań, co skutkuje powstanie sprzyjającej atmosfery zakupów i bezpośrednie zadowolenie klientów. W projektowaniu należy więc kierować się dwoma aspektami. Pierwszy z nich to działania, mające na celu mocne wpływ na klienta, niekoniecznie sprzyjające pracownikom. Drugi, to zapewnienie obsłudze komfortowej pracy. Efekty wizualne należy umiejętnie łączyć z oddziaływaniem psychologicznym i fizjologicznym na pracownika.
W pomieszczeniach handlowych istnieją płaszczyzny robocze o różnych funkcjach i strefy komunikacyjne, gdzie wymagane jest natężenie oświetlenia o różnych wartościach. Należy więc stosować w okolicy oświetlenia ogólnego, oświetlenie miejscowe dzięki opraw oświetleniowych rozmieszczonych na suficie i skupionych odpowiednio nad płaszczyznami roboczymi. Wartości średnie natężenia oświetlenia na sąsiadujących płaszczyznach roboczych o różnych funkcjach albo na płaszczyźnie roboczej w relacji do pozostałej, części pomieszczenia, a również we wnętrzach sąsiadujących, nie powinny przekraczać relacji 5:1. Jeżeli natężenie oświetlenia ogólnego wynosi 500 lx, natężenie oświetlenia w pozostałej części pomieszczenia, nie powinno być mniejsze niż 100 lx. Analogicznie, gdy pomieszczenie sklepowe jest wydzielone ze wspólnego pasażu handlowego. Zmiana warunków oświetleniowych skutkuje konieczność adaptacji narządu wzroku do nowej sytuacji. Zdarzenie to może być negatywne, przy zbyt dużej różnicy natężenia oświetlenia, a również gdy we wnętrzu występują bardzo jasne powierzchnie. Sukces ten może powodować przykre zdarzenie olśnienia i powstawanie powidoków (migotających, jasnych plam), wiążące się z zakłóceniem czynności wzrokowej. Zaniedbanie tych szczegółów na pewno nie wpłynie pozytywnie na samopoczucie klientów, może wywołać spadek sprzedaży. Przy stosowaniu oświetlenia złożonego, natężenie oświetlenia ogólnego w pomieszczeniu powinno stanowić, przynajmniej 1/5 natężenia całego oświetlenia.
W celu zbudowania odpowiedniego klimatu pomieszczenia handlowego wykorzystujemy 3 metody oświetlania wnętrz, stosując szereg dostępnych rodzajów opraw:

1. Oświetlenie ogólne (równomierne) zapewniające swobodną orientację w przestrzeni.
- Oświetlenie bezpośrednie. Źródła światła powinny posiadać spory współczynnik oddawania barw. Oświetlenie takie, realizujemy dzięki lamp typu downlight, wbudowanych w podwieszany sufit albo instalujemy bezpośrednio na nim. Wytwarzane są kwadratowe, prostokątne i okrągłe oprawy, z różnymi rodzajami odbłyśnika. Sztuka ciekawego rozmieszcza takich lamp, nie bazuje na schematycznym rozplanowaniu jednego rodzaju oprawy w osiach pomieszczenia, lecz na swobodnym układzie, tworzącym zaskakujące układy i efekty świetlne, przy jednoczesnym zastosowaniu różnych kształtów i wielkości opraw. Dobre efekty dają lampy umiejscowione w pobliżu ścian. Uzyskujemy wtedy sukces światła odbitego i bezpośredniego, optycznie powiększając wnętrze.
Oświetlenie bezpośrednie, nasufitowe, kierujące światło prosto na powierzchnię – stosujemy również tam, gdzie oświetlenie ogólne pośrednie spowodowałoby pomniejszenie kontrastów, cieni i dla podkreślenia kształtu i koloru.
- Oświetlenie pośrednie. Oświetlenie tj. efektem źródła zamkniętego w oprawie, która posiada właściwości rozpraszania albo zarządzania strumienia światła na płaszczyznę we wnętrzu (światło odbite, rozproszone). Oświetlenie rozwiązane w ten sposób, może w niektórych przypadkach stanowić oświetlenie fundamentalne. Regularnie używane bywają proste oprawy, w formie mlecznej kuli albo innych form. Użycie kompletnie przeźroczystych kloszy, o widocznym źródle światła, może powodować sukces olśnienia, jeśli wykorzystamy nieodpowiednie źródło światła.
W ostatnim czasie, sporą popularnością cieszą się rozwiązania polegające na umieszczaniu źródeł światła za kolorową, pół przeświecalną zasłoną z tworzywa sztucznego, rozpiętego na suficie, między specjalnie do tego przygotowanymi elementami z płyty gipsowo kartonowej.
Lampy oświetlenia pośredniego, kierujące światło do góry, optycznie podwyższają wnętrze, nie powinny być jednak służące jako jedyne źródło światła.
W poprawnie zaprojektowanej przestrzeni handlowej oświetlenie ogólne, pośrednie i bezpośrednie powinno się uzupełniać.

2. Oświetlenie akcentujące – oświetlające ekspozycję.
sporą rolę we wnętrzach handlowych odgrywa oświetlenie akcentujące, którego zadaniem jest przyciągnięcie uwagi klienta.
Może być ono rozwiązywane przy zastosowaniu reflektorków zaopatrzonych w halogenowe źródło światła. Dzięki właściwościom tego typu lamp możemy wydobyć walory oświetlanego produktu, wiernie oddając kolor. Ponadto wykorzystując źródła o określonym kierunku świecenia i wąskim kącie skupienia światła, możemy zwrócić uwagę na dekoracyjne detale, ciekawe kształty i faktury elementów.
Oświetlenie akcentujące możemy również zrealizować dzięki lamp, zawieszonych na linkach stalowych, które możemy montować w poziomie, pionie i pod dowolnym kątem, co daje szerokie pole ich zastosowania.
Oświetlenie dzięki lamp umocowanych na szynach, stwarza sposobność zainstalowania reflektorów o dużej mocy, z wąskim promieniem rozsyłu światła, skupiających światło na poszczególnych detalach. Szyny można łączyć, przez giętkie łączniki pozwalające na projektowanie dowolnych kształtów mechanizmów świetlnych we wnętrzu. Instalujemy je bezpośrednio do ściany albo do sufitu. Możemy również zawiesić na linkach, przytwierdzonych do sufitu, na zaplanowanej poprzez nas wysokości. W pomieszczeniach wysokich pozwala to na optyczną korektę proporcji wnętrza (wzrok zatrzymuje się na zawieszonym systemie świetlnym). Szyny wytwarzane są w różnych kolorach, przekrojach i kształtach. Do niektórych typów opraw reflektorowych producenci proponują różnokolorowe filtry, nakładki, obręcze, wielobarwne klosze, wzbogacające efekty świetlne.
Przy oświetleniu dzięki lamp kierunkowych/reflektorowych przytwierdzonych trwale, bezpośrednio do sufitu należy liczyć się z brakiem możliwości zmian układu ekspozycyjnego (w niektórych sklepach można zauważyć reflektory o braku funkcji oświetleniowych).
Ciekawym rozwiązaniem jest oświetlenie półek, wykonywane dzięki świetlówek, wbudowanych w górną, poziomą powierzchnię nad oświetlanym obiektem, albo w panel znajdujący się przed eksponowanym wytworem. Źródło światła powinno być osłonięte od strony klienta, by nie powodowało olśnienia. Możliwości takie dają oprawy asymetryczne.

3. Oświetlenie dekoracyjne przeznaczone do „ sukcesów szczególnych”.
W oświetleniu dekoracyjnym barwa, jak i moc zależne są tylko od wyobraźni twórcy. Wśród wielu wykonywanych pomysłów można wymienić oświetlenie dzięki lamp wbudowanych w podłogę, które mogą wyznaczać na przykład kierunek poruszania się, a umiejscowione blisko ścian, będą podkreślać faktury tynku, materiały na ścianie. Innym odpowiednikiem jest oświetlenie dzięki lamp wbudowanych w ścianę na wysokości ok. 30 cm od podłogi, wydobywające na przykład szklistość polerowanej posadzki.
dzięki oświetlenia dekoracyjnego możemy również zareklamować pojedynczy towar, zwracając na niego uwagę przez nieoczekiwaną zmianę jego właściwości, co wzbudzi zaciekawienie i na pewno przyciągnie wzrok klienta.
Niebagatelnym elementem pozwalającym na uzyskanie w małym pomieszczeniu - głębokiej perspektywy jest lustro. Odbite, prostopadłe do niego przedmioty wnętrz, zarówno części podłogi, jaki i sufitu, wzmagają wrażenie przestrzeni.
Dobierając oświetlenie do wnętrza sklepu należy uwzględnić współczynniki odbić światła, charakteryzujące posadzkę, ściany i sufit, a również towarów przeznaczonych do sprzedaży. Szczegółowe dane, dotyczące oświetlania wnętrz światłem elektrycznym, opublikowane zostały w polskiej normie PN-84/E-020303.

Wymagana wartość natężenia światła w obiektach handlowych.
Salony sprzedaży:
- w całym pomieszczeniu 200 lx,
- stoły i lady sprzedaży 300lx,
- wystawiony towar - gabloty, wystawy wewnętrzne 500 lx.
Wystawy uliczne:
- przy ulicach słabo oświetlonych 300 lx,
- przy ulicach silnie oświetlonych 750 lx.
Małe sklepy w miastach i na wsi:
- całe pomieszczenie sprzedaży 100 lx
- stoły i lady sprzedaży i półki i wystawy 200 lx
- wystawy uliczne 500.
prędkość rozróżniania obserwowanych elementów powiększa się, gdy poziom oświetlenia osiąga granicę 400-500 lx. Należy zwiększyć natężenie wówczas, gdy oświetlany element ma współczynnik odbicia poniżej 0,2 albo występują na nim małe kontrasty ( na przykład czarny element na ciemnym tle) i w razie, gdy błędy popełnione przy postrzeganiu mogą wywołać groźny uraz albo duże utraty materialne (sklepy z wyjątkowo drogimi artykułami), a również w razie gdy pracownikami i klientami są w większości osoby powyżej 40 lat.
Wśród wielu wskaźników, opisujących każde źródło światła, są dwa na które należy zwrócić szczególną uwagę, by elementy handlu, w naszym wnętrzu wyglądały jak najlepiej i zachęcały klientów do zakupu.
to jest temperatura barwowa (ciepła, biała, dzienna) i współczynnik oddawania kolorów Ra – wskazujący, jak oświetlenie wybranym źródłem światła umożliwia obserwację kolorów.
W zależności od miejsca zastosowania, zaleca się wykorzystywanie źródeł światła, o temperaturze barwowej i wskaźniku oddawania barw Ra:
- artykuły spożywcze – barwa ciepła, ciepło-biała, Ra=85 z wyjątkiem warzyw - barwa biała i mięs i wędlin, do oświetlenia których wykorzystujemy specjalne świetlówki, wydobywające kolor czerwony o Ra=85; w razie braku takiego źródła proponowana jest barwa biała,
- szeroki asortyment - sklepy wielobranżowe – białe światło,
- ekskluzywny asortyment – barwa ciepła – pogłębienie wrażenia elegancji i wytworności,
- artykuły odzieżowe, skórzane – barwa ciepło-biała albo biała, źródła światła gwarantujące idealne oddawanie barw, Ra=95,
- artykuły meblowe, dywany - barwa ciepło-biała o Ra = 85-95,
- artykuły papiernicze, sportowe i zabawki - barwa ciepło-biała, biała o Ra= 85,
- biżuteria, zegarki – barwa ciepło-biała, biała o Ra= 85; artykuły wykonane ze szkła i metali najlepiej prezentują się oświetlone światłem halogenowym,
- kosmetyka, fryzjerstwo - barwa ciepło biała, biała o Ra= 95,
- kwiaty - podobnie jak kosmetyki,
- szyldy, reklamy, oświetlenie zewnętrzne – barwa dzienna, Ra=72.
wykorzystanie źródeł, o określonej temperaturze barwowej podporządkowane jest zasadzie, iż towarom należy nadać taki wygląd, jaki będą miały w miejscu użytkowania.
Do oświetlenia wnętrz handlowych nie należy stosować szablonowych żarówek i świetlówek o słabym współczynniku oddawania barw. Wrażenie barwy światła zależne jest od natężenia. Przy sporych wartościach natężenia oświetlenia należy stosować źródła o barwie białej, bo źródła o barwie ciepłej dają wrażenie nienaturalności, powodują szybkie zmęczenie zmysłu wzroku.
wykorzystywanie zbyt intensywnej barwy w oświetleniu skutkuje przekłamanie w wyglądzie rzeczy. Kolorowym światłem podkreślamy kolor wybranego asortymentu ( na przykład intensywności barwy wędlin, butów i tak dalej
Projektując oświetlenie wnętrz handlowych powinniśmy pamiętać, iż promieniowanie UV i IR skutkuje płowienie materiałów i deformacje, ma również negatywny wpływ na artykuły spożywcze. Należy stosować odpowiednie źródła o niskiej emisji tego promieniowania.
Do lamp służących dla wyróżnienia salonu sprzedaży/sklepu, należą mechanizmy świetlne używane po zapadnięciu zmroku - Display line. Lampy te, dzięki przesłonie włożonej do projektora, pozwalają wyświetlić wybraną treść/obraz na dowolnej płaszczyźnie, stanowiącej ekran. Może nim być elewacja budynku, chodnik przed witryną sklepową, sufit we wnętrzu. mechanizm pozwala uzyskać obraz ze slajdu z treścią zależną od okazji, pory roku i tym podobne Oprawą możemy ponadto sterować, nadając ruch wyświetlanemu obrazowi.
Projektując oświetlenie w salonie sprzedaży powinniśmy pamiętać, iż nie wydobywamy tylko walorów produktu, lecz również tworzymy wizerunek sklepu, jego charakter, a również przyczyniamy się do kultury zakupów.

Barwy i światło w kształtowaniu przestrzeni.
Światło i związana z nim nierozerwalnie barwa wywołują różne efekty fizjologiczne i przestrzenne, kształtują klimat psychiczny, estetyczny i kulturę miejsca pracy. Źle dobrana barwa może wywoływać poczucie przytłoczenia, powodować złe samopoczucie, pasywność, jak również optycznie zakłócać kształt i proporcje pomieszczenia. > wykorzystywanie barw we wnętrzach handlowych może zachęcać do zakupów, wzmagać albo osłabiać wydajność pracy personelu.
barwy możemy klasyfikować zależnie od ich aktywności. Największą aktywność ma barwa pomarańczowa, następnie żółta, czerwona, zielona, purpurowa. Najmniejszą wykazuje niebieska, zielona i fioletowa.
Aktywne barwy stosujemy na małych powierzchniach, w niewielkich ilościach we wnętrzu, mniej aktywne na większych – tak, by ich wpływ pozostawało w harmonii dla odbiorcy. wpływ barwy zależy również od jasności i nasycenia, światła i miejsca użycia.
Najbliższe człowiekowi są barwy, które odnajdujemy najczęściej w przyrodzie i takie, które powiązane są z podświadomymi, pozytywnymi skojarzeniami. Stosując odpowiednie barwy na poszczególnych płaszczyznach pomieszczenia, możemy wywierać na odbiorcy różne stany emocjonalne, a również wpływać na optyczne wrażenie zmiany proporcji.
Ciepłe i jasne barwy w górnej płaszczyźnie pomieszczenia pobudzają, zastosowane z boku, na ścianach, dają wrażenie ciepła i zbliżenia, z dołu powodują uczucie lekkości, odciążenia.
Ciepłe i ciemne barwy, zastosowane z góry, zamykają wnętrze, a z boku - odgradzają, z kolei z dołu wywołują wrażenie stabilności.
Zimne i jasne kompozycje kolorystyczne nad obserwatorem, wpływają odprężająco i rozjaśniają wnętrze, zastosowane z boku i z dołu zachęcająco „do biegu”, prowadzą. Zimne i ciemne, w górnej płaszczyźnie są negatywne, stwarzają poczucie zagrożenia i ciężaru, w bocznych płaszczyznach wywołują chłód i smutek, z dołu - obciążają i ściągają w dół.
Długie pomieszczenia wydają się krótsze, gdy ściana poprzeczna jest silnie uwydatniona barwą. Jasne barwy na ścianach, przy jasnym suficie – sprawiają wrażenie wysokości. Barwy zimne łagodzą odczuwanie hałasu i wysokiej temperatury. Kolor czerwony, żółty, pomarańczowy minimalizuje przestrzeń. Biel jest kolorem czystości, schludności, porządku. W kształtowaniu kolorystyki wnętrz, biel odgrywa rolę przewodnią, rozdziela różne ekipy barw, neutralizuje je, rozczłonkowuje.
Projektując wnętrza należy kierować się zasadą, iż kontrast kolorystyczny powinien być tym większy, im mniejsze jest natężenie światła.
Odpowiednio użytą barwą i światłem możemy wywoływać zamierzone poprzez nas cele, między innymi optyczną zmianę proporcji wnętrza, a również elementów, znajdujących się w nim, wizualną zmianę kształtu, ciężaru, usytuowania w przestrzeni.
Większe i cięższe wydają się elementy w kolorze ciemnym, lżejsze i mniejsze w kolorze jasnym. Czarne, ciemne powierzchnie i bryły sprawiają wrażenie mniejszych niż białe, o tej samej wielkości. Jasna barwa, w okolicy ciemnej sprawia, iż ta ostatnia wydaje się jeszcze ciemniejsza. przedmioty ciemne uwypuklają się na jasnym tle, jasne na ciemnym tle dają ; sukces swojej lekkości. Pionowe pasy, układy przestrzenne – podwyższają optycznie wnętrze, poziome poszerzają, zaś układy kratkowane poszerzają i podwyższają. Układy poziome nadają wnętrzu słowo dynamizmu – powtarzane w równych odległościach - pewien rytm, układy pionowe są bardziej statyczne. Należy przy tym pamiętać, iż płaszczyzny pionowe są dla oka bardziej wyraziste niż poziome.
Wnętrze, które obejmujemy wzrokiem od podłogi do sufitu bez ruchu głową, traktujemy jako statyczne – dające poczucie bezpieczeństwa, gdy jednak takie pomieszczanie jest długie, odczuwamy wrażenie przytłoczenia. W pomieszczeniach wysokich, gdy wodzimy wzrokiem ku górze, możemy mówić o wnętrzu dynamicznym.
Nie należy jednak uogólniać tych właściwości, bo na wrażeniową ocenę, wpływa sporo innych czynników, między innymi kierunek oświetlenia, współczynnik odbicia światła przedmiotu, a nawet indywidualne cechy oglądającego. Dlatego także, do aranżacji przestrzeni handlowych najlepiej jest zatrudnić architekta wnętrz, który stworzy autorski, indywidualny projekt, uwzględniający wszystkie aspekty i poprowadzi prace we wnętrzu we właściwej kolejności.

Jacek Niezgoda
ARTDESIGN biuro projektowe
http://www.artdesign.pl
jacek.niezgoda@artdesign.pl